De honingpot die geen honing is

Je pakt een pot honing van het supermarktschap. Op het etiket staat een weide met bloemen, misschien zelfs een bij. Het ziet er goudgeel en vertrouwd uit. Maar wat zit er werkelijk in?

De Europese Commissie liet het onderzoeken. Het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek (GCO) testte 320 partijen geïmporteerde honing. De uitkomst was onthutsend.

Honing wordt op grote schaal aangelengd met goedkope suikerstroop — gemaakt van rijst of bieten. Soms worden die suikers rechtstreeks aan de bijen gevoerd, zodat het eindproduct op echte honing lijkt terwijl het dat in werkelijkheid niet is. Vooral partijen uit China en Turkije bleken structureel frauduleus.

"De illegale potten honing worden gewoon in supermarkten verkocht."

— Foodwatch Nederland, 2023

Hoe werkt honingfraude precies?

Het verdienmodel is simpel. Voor geïmporteerde honing betaalt de markt gemiddeld €2,17 per kilo. Rijstsuikerstroop kost slechts €0,40 tot €0,60 per kilo. Het verschil verdwijnt in de zakken van fraudeurs — en het risico op ontdekking was jarenlang minimaal.

De Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit (NVWA) is voorlopig grotendeels afhankelijk van administratieve controles bij importeurs. DNA-analyse — die kristalhelder kan aantonen waar honing vandaan komt — is op EU-niveau nog niet officieel toegestaan als opsporingsmiddel.

"Zolang er geen Europees goedgekeurde methode bestaat, blijft het een kat-en-muisspel."

— Keuringsdienst van Waarde, 2024

De EU werkt aan nieuwe wetgeving. Straks moeten etiketten precies vermelden welk percentage honing uit welk land afkomstig is — zoals "45% China, 30% Oekraïne, 25% Argentinië". Een stap vooruit, maar geen garantie voor zuiverheid.

Lokale imker vs. supermarkt: het echte verschil

Het gaat niet alleen om fraude. Ook de eerlijke honing die je in de supermarkt koopt, heeft een lange verwerkingsreis achter de rug. En die reis kost meer dan je denkt.

Over die kristallisering — een veelgemaakte fout

Veel mensen gooien honing weg zodra die kristalliseert. Dat is precies omgekeerd aan wat logisch is. Kristallisering is een bewijs van echtheid: het glucose in pure honing slaat neernadat het water verdampt. Industriële honing kristalliseert niet, of nauwelijks — omdat de verhitting en ultrafiltratie dit proces stoppen. Als je honing nooit stolt, moet dat een vraag oproepen.

Wat je misloopt als je voor de supermarkt kiest

Rauwe, onbewerkte honing is meer dan een zoetstof. De voordelen zijn direct gekoppeld aan wat er na het oogsten níét mee wordt gedaan.

• 1
  Enzymen — de biologische kern van echte honing Enzymen als diastase en invertase geven honing zijn antibacteriële werking. Ze worden afgebroken boven ca. 40°C. Pasteurisatie vindt plaats rond 70–80°C. Bij supermarkthoning zijn ze vaak vrijwel volledig verdwenen.
• 2
  Lokale pollen — en hooikoorts Lokale honing bevat sporen van pollen uit de omgeving. Er zijn aanwijzingen dat regelmatige inname het immuunsysteem kan helpen acclimatiseren aan lokale allergenen — nuttig bij hooikoorts. Supermarkthoning is ultragefilterd: geen pollen, geen lokale link.
• 3
  Antioxidanten en propolis Rauwe honing bevat polyfenolen en propolis, stoffen met antioxidatieve en antimicrobiële eigenschappen. Sommige soorten bevatten evenveel antioxidanten als groenten en fruit. Verhitting breekt een groot deel af.
• 4
  Smaak als verhaal Elke pot lokale honing vertelt iets over de bloemen die de bijen bezochten, het seizoen en de streek. Dat is niet alleen romantiek — het is informatie over herkomst die je bij supermarkthoning nooit krijgt.

Hoe herken je echte honing?

Zeker weten doe je het alleen als je de imker kent. Maar een paar signalen helpen je al een eind: